Home > Algemeen > Wijzigingen lesbisch ouderschap per 1 april 2014
Wijzigingen lesbisch ouderschap per 1 april 2014

Wijzigingen lesbisch ouderschap per 1 april 2014

Juridisch ouderschap betreft de familierechtelijke betrekkingen tussen ouder(s) en kind. Het bestaan van een familierechtelijke betrekking tussen ouder(s) en kind heeft verschillende gevolgen. Zo kunnen de ouders van een kind het gezag over het kind hebben, bestaan er wederkerige verplichtingen tot levensonderhoud tussen ouders en kinderen, is de familierechtelijke betrekking van belang voor de familienaam van het kind, wordt de nationaliteit van een kind bepaald door de familierechtelijke betrekkingen en zijn familierechtelijke betrekkingen van belang voor het erfrecht.

Op dit moment kan juridisch ouderschap op twee manieren ontstaan: via de band van het afstammingsrecht en via de band van adoptie. In beginsel is de afstamming de biologische betrekking door de geboorte van een kind uit bepaalde ouders. Voor het ontstaan van een familierechtelijke band tussen moeder en kind is de biologische band van belang; de biologische moeder heeft automatisch een familierechtelijke band met het kind. Bij de vader is het biologisch vaderschap geen vereiste voor het ontstaan van de familierechtelijke band, het vermoeden de verwekker te zijn is voldoende. Binnen een huwelijk is de man daarmee automatisch juridisch ouder. Buiten het huwelijk ontstaat de familierechtelijke band tussen het kind en de man door erkenning, ondanks dat de man niet de biologische vader hoeft te zijn.

De vrouwelijke partner (de samenlever, geregistreerd partner of echtgenote, ook wel “duomoeder” genoemd) van de biologische moeder van het kind kon voor 1 april jl. alleen middels adoptie een familierechtelijke betrekking met het kind creëren. Met een adoptieprocedure gaan kosten gemoeid, aangezien een gang naar de rechter nodig is en hiervoor een advocaat dient te worden ingeschakeld. In het afstammingsrecht was voor 1 april geen mogelijkheid voor het ontstaan van een familierechtelijke band tussen de duomoeder en het kind.

Door een wetswijziging, die is ingetreden als gevolg van het aangenomen Wetsvoorstel lesbisch ouderschap, is het vanaf 1 april 2014 niet in alle gevallen nodig om de gang naar de rechter te maken, wil de duomoeder juridisch ouder worden van het kind van haar partner. Adoptie is niet in alle gevallen nodig om een juridische band te laten ontstaan met het kind. De duomoeder wordt van rechtswege juridisch ouder van het kind indien:

– de biologische moeder en de duomoeder gehuwd of geregistreerd partner zijn en;
– het kind is geboren met behulp van het zaad van een onbekende donor.

Van een onbekende donor is sprake indien persoonsgegevens van de donor via de Stichting Donorgegevens Kunstmatige Bevruchting (SDKB) anoniem blijven tot het kind de leeftijd van 16 jaar heeft bereikt (ook bij de moeders blijven tot dit moment de gegevens onbekend) en de bevruchting kunstmatig heeft plaatsgevonden. Wordt aan deze twee vereisten voldaan, dan is er op dat moment geen erkenning of adoptie nodig voor het ontstaan van een juridisch ouderschap voor de duomoeder. Wel moet de duomoeder moet bij de aangifte van het kind een verklaring overleggen van de Stichting Donorgegevens Kunstmatige Bevruchting, waaruit blijkt dat er sprake is van een onbekende donor.

In het geval dat de biologische moeder en de duomoeder niet gehuwd/geregistreerd partner zijn en/of er is geen sprake van een onbekende donor dan kan de duomoeder juridisch ouder worden door erkenning van het kind bij de ambtenaar van de burgerlijke stand. Dit kan vóór de geboorte, tijdens de aangifte van de geboorte of op een later tijdstip. In dit geval ontstaan de juridische gevolgen van het ouderschap op het moment dat de duomoeder het kind erkent.

Let wel: indien geen sprake is van een onbekende donor in de zin van de Wet Donorgegevens Kunstmatige Bevruchting, dan kan dit met zich meebrengen dat deze man toch zijn rechten als biologische vader zou willen opeisen. Het kan een probleem geven wanneer zowel de duo-moeder als de biologische vader het kind willen erkennen, het is namelijk niet mogelijk dat het kind drie juridische ouders heeft. Dit kan tot gevolg hebben dat de positie van de duomoeder nog steeds onzeker blijft. Om dit soort geschillen te voorkomen is het, in het geval er sprake is van een bekende donor, dus nog steeds het meest veilig om te kiezen voor adoptie, daar in een adoptieprocedure de donor afstand doet van zijn mogelijkheid tot het creëren van familierechtelijke betrekkingen met het kind.

Op ouderschap tussen twee mannen ziet de aangenomen wet niet. Een kind kan niet geboren worden in een relatie tussen twee mannen. Zoals hiervoor besproken, is de biologische moeder van het kind van rechtswege juridisch ouder. Indien een vrouw draagmoeder is voor een stel bestaande uit twee mannen, waarvan één van de mannen de vader van het kind is, dan dient eerst de biologische moeder uit het gezag te worden ontheven, alvorens de mannelijke partner van de vader tot adoptie kan overgaan.

  • LinkedIn
  • Facebook
  • Twitter
  • Google Plus
  • del.icio.us
  • email
  • PDF
  • Print
Naar boven scrollen