Home > Huwelijk en Relatie > Een schenking onder uitsluitingsclausule: “met de knollen de pot in”?
Een schenking onder uitsluitingsclausule: “met de knollen de pot in”?

Een schenking onder uitsluitingsclausule: “met de knollen de pot in”?

Een huwelijk in gemeenschap van goederen houdt in dat vanaf het moment van de huwelijksvoltrekking alle goederen en schulden van de huwelijkspartners gemeenschappelijk worden. Daarnaast vallen ook goederen en schulden die nadien worden verkregen binnen de gemeenschap (zolang deze niet ontbonden is). Op deze hoofdregel zijn slechts een beperkt aantal uitzonderingen. Een daarvan is de uitzondering van erfrechtelijke verkrijgingen en giften (waaronder schenkingen) onder uitsluitingsclausule. Door de Rechtbank Rotterdam is met betrekking tot deze uitzondering een interessante uitspraak gewezen.

In de genoemde zaak bij de Rechtbank Rotterdam bestond een meningsverschil tussen de huwelijkspartners over de verdeling van de huwelijksgemeenschap bij de echtscheiding. De vrouw stelt dat de saldi op de gemeenschappelijke rekeningen bij helfte gedeeld moeten worden. Tevens stelt zij dat voor zover komt vast te staan dat er schenkingen aan de man door zijn ouders hebben plaatsgevonden, deze schenkingen niet van het gemeenschappelijk vermogen zijn afgescheiden, maar op de gemeenschappelijke rekening van partijen zijn gestort en zijn opgemaakt. Zij zou niet gehouden zijn tot terugbetaling. Mocht er nog een bedrag over zijn van wat aan haar aanstaande ex geschonken is, dan geldt volgens de vrouw eveneens dat dit tot het gemeenschappelijk vermogen behoort, omdat het niet afgescheiden is. De schenkingen zijn niet meer binnen het gemeenschapsvermogen te onderscheiden of te traceren.

De man stelt daar tegenover dat de stelling van de vrouw onjuist is, omdat hij door middel van twee notariële akten geld geschonken heeft gekregen van zijn ouders. Deze schenkingen vallen buiten de gemeenschap, omdat zijn ouders dit hebben bepaald bij de schenking, door middel van het opnemen van een uitsluitingsclausule. Dit brengt volgens de man mee dat het totaalbedrag op de rekeningen moet worden verminderd met de schenkingen door hem verkregen onder uitsluitingsclausule. Hetgeen dat overblijft dient volgens hem bij helfte te worden gedeeld.

De rechtbank heeft geoordeeld dat indien een erfenis, verkregen onder een uitsluitingsclausule, op de gemeenschappelijke rekening wordt gestort, de erfgenaam een vergoedingsrecht heeft op de gemeenschap (reprise) voor het bedrag ter grootte van de schenking. Wel moet worden aangetoond dat het geld niet aan het privévermogen van de erfgenaam ten goede is gekomen. In de is wet geen voorwaarde gesteld dat partijen uitdrukkelijk moeten zijn overeengekomen dat een vergoedingsrecht ontstaat ten tijde van de besteding van het geld. Een vergoedingsrecht ontstaat ongeacht of partijen dit uitdrukkelijk zijn overeengekomen, ongeacht waaraan de bestedingen  ten goede zijn gekomen en ongeacht wat er nog resteert van de bedragen, zo bepaalden het Gerechtshof Arnhem en ’s-Gravenhage al eerder. Aangezien het geld op de gemeenschappelijke rekening is gestort en mogelijk nog deels aanwezig is op de rekening, is de rechtbank van oordeel dat de man een nominaal vergoedingsrecht op de gemeenschap heeft ter zake van deze schenkingen. Kortom: hij krijgt het aan hem geschonken geld terug, en daarna wordt de rekening bij helfte gedeeld.

Hierbij dient nog wel te worden opgemerkt dat afhankelijk van de besteding van de het geschonken geld onder uitsluitingsclausule op basis van redelijkheid en billijkheid een vergoedingsplicht opzij gezet zou kunnen worden. Indien met het geld bijvoorbeeld exclusieve reizen, auto’s of schilderijen zijn gekocht (die zonder de schenking niet zouden zijn gekocht), zou dit gezien kunnen worden als een schenking van de erfgenaam aan de gemeenschap. Niet in alle gevallen is de gemeenschap dan gehouden deze verbruikte erfgelden te vergoeden. Zie hiervoor een voorbeeld in een arrest van het Gerechtshof ’s-Hertogenbosch.

De heer mr. Marten Kooijman

 

  • LinkedIn
  • Facebook
  • Twitter
  • Google Plus
  • del.icio.us
  • email
  • PDF
  • Print
Naar boven scrollen